Khi một người qua đời mà không để lại di chúc hoặc di chúc chưa hợp pháp, thì việc phân chia di sản sẽ thực hiện theo quy định pháp luật. Vậy cách chia di sản thừa kế theo pháp luật được thực hiện như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định về thừa kế theo pháp luật hiện hành.
Thừa kế theo pháp luật là gì.
Theo quy định tại Điều 649 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế theo pháp luật là thừa kế theo hàng thừa kế, điều kiện và trình tự thừa kế do pháp luật quy định.
Những trường hợp thừa kế theo pháp luật được quy định tại điều 650 Bộ luật Dân sự 2015:
Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong các trường hợp:
- Không có di chúc;
- Di chúc không hợp pháp;
- Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
- Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng với các phần di sản:
- Không được định đoạt trong di chúc;
- Liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật;
- Liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản theo di chúc, nhưng không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
Di sản thừa kế gồm những gì:
Theo quy định tại Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì di sản:
– Là tài sản của người chết (người để lại di sản thừa kế) để lại cho người khác sau khi người để lại di sản thừa kế chết.
– Bao gồm: Tài sản riêng của người để lại di sản thừa kế, phần tài sản của người để lại di sản thừa kế trong tài sản chung với người khác. Do đó, di sản thừa kế có thể là tiền, tài sản gồm bất động sản, động sản (nhà, đất, công trình gắn liền với đất…), giấy tờ có giá.
Cách chia di sản thừa kế theo pháp luật.
Để chia di sản thừa kế theo pháp luật, đầu tiên cần phải xác định hàng thừa kế của người để lại di sản. Các hàng thừa kế được quy định tại điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, được xác định theo thứ tự từ hàng thừa kế thứ nhất – hàng thừa kế thứ hai – hàng thừa kế thứ ba.
Chỉ khi nào không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản thì người thuộc hàng thừa kế sau mới được hưởng. Người nào cùng hàng thừa kế thì được nhận phần di sản bằng nhau.
Ví dụ: Ông A chết, để lại tài sản trị giá 8 tỷ đồng và không có di chúc. Ông A có 3 con là L, N và M, vợ là bà B. Cả 4 người đều còn sống.
Đây là những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông A gồm vợ và con ruột (điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015).
Do đó, tài sản sẽ được chia như sau: B=L=N=M= 8 tỷ/4 = 2 tỷ đồng.
Thừa kế thế vị khi nào?
Theo Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế thế vị xảy ra trong trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.
Ví dụ: Ông B có 2 người con là C và D. Anh C chết trước ông B và có 1 người con là E.
Ông B mất không để lại di chúc, do đó: D được hưởng thừa kế theo pháp luật; E được hưởng thừa kế thế vị đối với phần thừa kế của C do C chết trước ông B.
Câu hỏi thường gặp
Con nuôi có được hưởng thừa kế không?
Có, con nuôi là đối tượng được hưởng thừa kế, thuộc hàng thừa kế thứ nhất theo quy định tại khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015.
Người không chăm sóc cha mẹ có được hưởng thừa kế không?
Vẫn được hưởng nếu thuộc hàng thừa kế theo pháp luật, tuy nhiên nếu bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản thì sẽ không được quyền hưởng di sản.
Có phải đóng thuế khi nhận thừa kế?
Được miễn thuế khi nhận thừa kế nhà đất giữa: vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội, ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau. Nếu không thuộc các trường hợp này thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Hy vọng qua bài viết này, Công ty Luật TVA đã giúp bạn hiểu rõ hơn về “Cách chia di sản thừa kế theo pháp luật” Cập nhật mới nhất theo quy định pháp luật hiện hành. Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Công ty Luật TVA nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết tranh chấp hoặc thực hiện thủ tục nhận di sản thừa kế.
