Khi một người qua đời và để lại di chúc, không phải ai không có tên trong di chúc cũng mất quyền hưởng tài sản thừa kế. Pháp luật vẫn bảo vệ quyền lợi của một số người thân và quy định những trường hợp di sản được chia theo pháp luật thay vì theo di chúc. Vậy không có tên trong di chúc có được chia tài sản không, ai vẫn được hưởng thừa kế và phần di sản được xác định như thế nào? Công ty Luật TVA sẽ phân tích cụ thể các quy định pháp luật liên quan trong bài viết dưới đây.
Không có tên trong di chúc có được chia tài sản không?
Người không có tên trong di chúc vẫn có thể được hưởng di sản, nhưng quyền hưởng phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc vẫn có thể được hưởng một phần di sản dù không được người lập di chúc cho hưởng hoặc được cho hưởng ít hơn mức luật định. Bên cạnh đó, nếu di chúc không hợp pháp, chỉ có hiệu lực một phần hoặc còn phần di sản chưa được định đoạt thì cần xem xét việc chia thừa kế theo pháp luật theo Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015.
Như vậy, để xác định một người không có tên trong di chúc có được chia tài sản hay không, cần kiểm tra hiệu lực và phạm vi của di chúc, quan hệ giữa người đó với người chết, đồng thời xác định có căn cứ hưởng di sản theo quy định pháp luật hay không.
Những người không có tên trong di chúc vẫn được hưởng di sản
Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc
Theo khoản 1 Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, một số người vẫn được hưởng phần di sản bắt buộc nếu không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ được cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật.
Những người thuộc diện này gồm con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng của người chết và con thành niên mà không có khả năng lao động. Đây là cơ chế bảo vệ quyền lợi của một số thành viên gia đình mà pháp luật xác định cần được bảo đảm quyền hưởng di sản, ngay cả khi ý chí trong di chúc không dành tài sản cho họ.
Trường hợp di chúc không hợp pháp hoặc không có hiệu lực
Di chúc là căn cứ quan trọng để xác định người nhận di sản, nhưng không phải bản di chúc nào cũng có hiệu lực pháp luật.
Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc hợp pháp phải đáp ứng các điều kiện luật định, trong đó có yêu cầu người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt khi lập di chúc, không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép và nội dung, hình thức di chúc không trái quy định pháp luật. Tùy trường hợp, việc lập di chúc còn phải đáp ứng những yêu cầu riêng về hình thức và người làm chứng.
Nếu di chúc không đáp ứng điều kiện có hiệu lực thì di sản có thể được chia theo pháp luật. Khi đó, người không có tên trong di chúc vẫn có thể được hưởng tài sản nếu thuộc hàng thừa kế theo pháp luật được quy định tại Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 và đáp ứng các điều kiện liên quan.
Trường hợp di sản chưa được định đoạt trong di chúc
Một người có thể lập di chúc chỉ để định đoạt một phần tài sản của mình. Phần tài sản còn lại không được đề cập trong di chúc sẽ được xem xét theo quy định về thừa kế theo pháp luật. Theo Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế theo pháp luật được áp dụng đối với phần di sản không được định đoạt trong di chúc, phần di sản liên quan đến phần di chúc không có hiệu lực và những trường hợp khác được điều luật quy định.
Do đó, nếu có phần di sản chưa được đề cập trong di chúc và người đó thuộc diện được thừa kế theo pháp luật như Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thì họ hoàn toàn có quyền được hưởng phần di sản theo hàng thừa kế tương ứng.
Câu hỏi thường gặp về việc không có tên trong di chúc
Vợ hoặc chồng không có tên trong di chúc có được hưởng di sản không?
Có thể được hưởng. Vợ hoặc chồng hợp pháp của người chết thuộc nhóm người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, nếu đáp ứng điều kiện luật định và không thuộc trường hợp bị loại trừ quyền hưởng theo Điều 621 Bộ luật Dân sự 2015. Đồng thời, cần xác định phần tài sản thuộc quyền sở hữu của người còn sống trước khi xác định di sản của người chết.
Người không có tên trong di chúc có thể yêu cầu Tòa án chia thừa kế không?
Có thể, nếu người đó có căn cứ cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình đối với di sản bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, việc không có tên trong di chúc chưa đủ để xác lập quyền yêu cầu chia di sản mà cần phải xác định căn cứ hưởng thừa kế cụ thể.
Di chúc để lại toàn bộ tài sản cho một người thì những người còn lại có được hưởng không?
Có thể. Cần kiểm tra hiệu lực của di chúc, phạm vi tài sản được định đoạt và có người thuộc diện thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chú c theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 hay không. Nếu có phần di sản không được định đoạt hoặc phần di chúc không có hiệu lực thì cần xem xét quy định về thừa kế theo pháp luật.
Hy vọng qua bài viết, Công ty Luật TVA đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về vấn đề “Không có tên trong di chúc có được chia tài sản không?”. Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Công ty Luật TVA nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.
