Ngày càng nhiều gia đình Việt Nam có thành viên mang quốc tịch nước ngoài, kéo theo câu hỏi: người nước ngoài có được hưởng di sản thừa kế tại Việt Nam không và thủ tục hưởng di sản thừa kế của người nước ngoài được thực hiện ra sao? Pháp luật Việt Nam không tước quyền thừa kế của người nước ngoài, nhưng giới hạn quyền đứng tên đối với nhà ở và quyền sử dụng đất. Bài viết dưới đây của Công ty Luật TVA phân tích quyền hưởng di sản, pháp luật áp dụng, hồ sơ, trình tự khai nhận và các lưu ý thực tiễn theo quy định mới nhất.

Người nước ngoài có được hưởng di sản thừa kế tại Việt Nam không?
Theo Điều 609 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình, để lại tài sản cho người thừa kế theo pháp luật và hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Bộ luật dân sự không phân biệt quốc tịch của người thừa kế. Vì vậy, người nước ngoài vẫn được hưởng di sản nếu được chỉ định trong di chúc hoặc thuộc hàng thừa kế theo pháp luật (vợ, chồng, con, cha mẹ…).
Pháp luật nào được áp dụng khi chia thừa kế có yếu tố nước ngoài?
Điều 680 Bộ luật Dân sự 2015 quy định quy tắc chọn luật đối với thừa kế có yếu tố nước ngoài:
– Thừa kế được xác định theo pháp luật của nước mà người để lại di sản có quốc tịch ngay trước khi chết.
– Việc thực hiện quyền thừa kế đối với bất động sản được xác định theo pháp luật của nước nơi có bất động sản. Do đó, nhà đất tại Việt Nam luôn phải tuân thủ pháp luật đất đai, nhà ở Việt Nam.
Về di chúc, Điều 681 Bộ luật Dân sự 2015 quy định năng lực lập, thay đổi, hủy bỏ di chúc theo pháp luật của nước mà người lập di chúc có quốc tịch tại thời điểm lập; hình thức di chúc được công nhận nếu phù hợp pháp luật của một trong các nước được liệt kê tại khoản 2 điều này (nơi lập di chúc, nơi cư trú, nước có quốc tịch, nơi có bất động sản…).
Hồ sơ hưởng di sản thừa kế của người nước ngoài

Ngoài hồ sơ khai nhận, phân chia di sản thông thường, hồ sơ có yếu tố nước ngoài thường gồm:
– Phiếu yêu cầu công chứng và dự thảo văn bản phân chia di sản (nếu tự soạn).
– Giấy chứng tử của người để lại di sản; di chúc (nếu có).
– Hộ chiếu còn hiệu lực của người nước ngoài; giấy tờ chứng minh nguồn gốc Việt Nam (nếu có).
– Giấy tờ chứng minh quan hệ với người chết: giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, quyết định nhận nuôi con nuôi…
– Giấy tờ về di sản: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở; sổ tiết kiệm; giấy đăng ký xe; giấy tờ về cổ phần, phần vốn góp…
– Giấy ủy quyền (nếu người nước ngoài không trực tiếp có mặt tại Việt Nam), thường lập tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại.
Giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự (trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế hoặc nguyên tắc có đi có lại) và dịch sang tiếng Việt, chứng thực bản dịch trước khi sử dụng tại Việt Nam.
Trình tự khai nhận, phân chia di sản
Khai nhận, phân chia tại tổ chức hành nghề công chứng
- Nộp hồ sơ tại tổ chức hành nghề công chứng. Nếu di sản là bất động sản, việc công chứng văn bản liên quan đến bất động sản phải thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi có bất động sản.
- Kiểm tra hồ sơ và niêm yết: công chứng viên kiểm tra quan hệ thừa kế, di sản; thực hiện niêm yết việc thụ lý trong thời hạn 15 ngày theo Nghị định 104/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Công chứng 2024.
- Ký văn bản phân chia di sản: hết thời hạn niêm yết mà không có khiếu nại, tố cáo, các người thừa kế ký văn bản phân chia di sản theo Điều 59 Luật Công chứng 2024; công chứng viên ghi lời chứng và ký, đóng dấu.
- Kê khai nghĩa vụ tài chính và đăng ký: kê khai thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ; đăng ký biến động đất đai hoặc sang tên tài sản tại cơ quan có thẩm quyền.
Giải quyết tại Tòa án khi có tranh chấp
Nếu các đồng thừa kế không thống nhất được, người thừa kế có quyền khởi kiện chia di sản. Kể từ ngày 01/7/2025, theo mô hình tổ chức mới tại Luật số 85/2025/QH15, Tòa án nhân dân khu vực là cấp xét xử sơ thẩm các tranh chấp thừa kế, kể cả vụ việc có đương sự ở nước ngoài. Cần lưu ý thời hiệu tại Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015: 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Lưu ý thực tiễn khi người nước ngoài hưởng di sản tại Việt Nam
– Xác định quốc tịch của người để lại di sản và người thừa kế ngay từ đầu, vì đây là căn cứ chọn luật áp dụng và quyền đứng tên tài sản.
– Chuẩn bị sớm việc hợp pháp hóa lãnh sự: thời gian xử lý tại nước ngoài thường kéo dài, dễ làm chậm thủ tục.
– Lập ủy quyền đúng phạm vi: nêu rõ quyền khai nhận, ký văn bản phân chia, nhận tiền, nộp thuế và đăng ký sang tên để tránh phải ủy quyền bổ sung.
– Phương án “hưởng giá trị”: thỏa thuận rõ giá trị, thời hạn và phương thức thanh toán cho người nước ngoài; nên có cơ chế bảo đảm thanh toán.
– Chuyển tiền ra nước ngoài: việc chuyển tiền thừa kế ra nước ngoài phải tuân thủ quy định quản lý ngoại hối và chứng từ chứng minh nguồn gốc.
Câu hỏi thường gặp
- Người nước ngoài không sang được Việt Nam có làm thủ tục nhận thừa kế được không?
Được. Người nước ngoài có thể ủy quyền cho người tại Việt Nam thực hiện thay. Văn bản ủy quyền lập ở nước ngoài phải được chứng nhận tại cơ quan đại diện Việt Nam hoặc hợp pháp hóa lãnh sự và dịch, chứng thực sang tiếng Việt.
- Người nước ngoài được thừa kế nhà riêng lẻ ngoài dự án thì xử lý thế nào?
Người nước ngoài không được đứng tên loại nhà ở này mà chỉ được hưởng giá trị. Các bên có thể thỏa thuận để đồng thừa kế khác nhận nhà và thanh toán giá trị, hoặc bán nhà cho người đủ điều kiện rồi chia tiền.
- Người Việt Nam định cư ở nước ngoài còn quốc tịch Việt Nam có bị hạn chế không?
Không. Người còn quốc tịch Việt Nam là công dân Việt Nam, được nhận thừa kế và đứng tên nhà đất như cá nhân trong nước; chỉ cần chứng minh quốc tịch bằng hộ chiếu Việt Nam hoặc giấy tờ hợp lệ khác.
- Thời hạn để người nước ngoài yêu cầu chia di sản là bao lâu?
Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Trên đây là toàn bộ nội dung về Thủ Tục Hưởng Di Sản Thừa Kế Của Người Nước Ngoài theo quy định pháp luật hiện hành. Hồ sơ thừa kế có yếu tố nước ngoài thường phức tạp về giấy tờ, chọn luật áp dụng và quyền đứng tên tài sản. Nếu cần hỗ trợ khai nhận, phân chia di sản hoặc đại diện giải quyết tranh chấp, Quý khách vui lòng liên hệ Công ty Luật TVA để được luật sư tư vấn cụ thể.
