Khi các đồng thừa kế không thể thống nhất cách chia tài sản do người mất để lại, con đường giải quyết dứt điểm là gửi đơn yêu cầu chia di sản thừa kế (về mặt tố tụng là đơn khởi kiện) đến Tòa án có thẩm quyền. Một lá đơn viết sai tòa, thiếu yêu cầu cụ thể hoặc thiếu chứng cứ có thể bị trả lại, làm kéo dài thời gian và ảnh hưởng đến thời hiệu. Bài viết dưới đây, Công ty Luật TVA cung cấp mẫu đơn yêu cầu chia di sản thừa kế theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15), kèm hướng dẫn cách viết và thủ tục nộp đơn.

Khi nào cần làm đơn yêu cầu chia di sản thừa kế?
Đơn yêu cầu chia di sản thừa kế được sử dụng khi có tranh chấp về thừa kế tài sản – loại việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo khoản 5 Điều 26 BLTTDS 2015. Các tình huống thường gặp:
– Một hoặc một số người thừa kế không đồng ý ký văn bản phân chia di sản tại tổ chức hành nghề công chứng;
– Có tranh chấp về tính hợp pháp của di chúc, về người thừa kế hoặc phạm vi di sản;
– Người đang quản lý di sản chiếm giữ, không cho các đồng thừa kế khác hưởng phần của mình;
– Quá trình niêm yết tại UBND cấp xã phát sinh khiếu nại về việc bỏ sót người thừa kế, di sản không thuộc quyền của người chết.
Mẫu đơn yêu cầu chia di sản thừa kế
Mẫu dưới đây được xây dựng trên cơ sở Mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP và nội dung bắt buộc của đơn khởi kiện tại Điều 189 BLTTDS 2015:
| CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc ……………, ngày …… tháng …… năm …… ĐƠN KHỞI KIỆN (V/v: Tranh chấp chia di sản thừa kế) Kính gửi: TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC …… – …………………… Người khởi kiện: Ông/Bà …………, sinh năm ……; CCCD: …………………… Nơi cư trú: …………………………; Số điện thoại: …………; Email: ………… Người bị kiện: Ông/Bà …………………, sinh năm ……; nơi cư trú: …………… Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông/Bà …………; nơi cư trú: ……… Nội dung vụ việc: Ông/Bà ……………… (người để lại di sản) chết ngày ……/……/…… theo Trích lục khai tử số ………… Tại thời điểm chết, ông/bà có vợ/chồng là ……………… và các con gồm: ……………… Di sản để lại gồm: quyền sử dụng đất thửa số ……, tờ bản đồ số ……, diện tích …… m², tại …………… theo Giấy chứng nhận số ……… và tài sản gắn liền với đất là ……………… Người để lại di sản [không để lại di chúc / có để lại di chúc lập ngày ……]. Sau khi ông/bà chết, di sản do ông/bà ……………… quản lý, sử dụng. Các đồng thừa kế đã nhiều lần thỏa thuận nhưng không thống nhất được do ……………… Yêu cầu Tòa án giải quyết những vấn đề sau: 1. Xác định di sản thừa kế của ông/bà ……………… gồm: ……………… 2. Xác định những người thừa kế theo pháp luật/theo di chúc gồm: ……………… 3. Chia di sản thừa kế theo pháp luật/theo di chúc; cụ thể người khởi kiện được nhận: ……………… (hiện vật hoặc giá trị tương ứng). 4. Buộc ông/bà ………… giao lại phần di sản mà người khởi kiện được hưởng. Người làm chứng (nếu có): …………………………… Danh sách tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn: 1. ………… 2. ………… 3. ……. Các thông tin khác: …………………………… NGƯỜI KHỞI KIỆN (Ký, ghi rõ họ tên) |
Hướng dẫn cách viết đơn yêu cầu chia di sản thừa kế

Ghi đúng Tòa án có thẩm quyền
Từ ngày 01/7/2025, theo mô hình tổ chức mới, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm các tranh chấp dân sự, trong đó có tranh chấp thừa kế (BLTTDS đã được sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15). Về lãnh thổ:
– Nếu di sản có bất động sản, ghi Tòa án nhân dân khu vực nơi có bất động sản (điểm c khoản 1 Điều 39 BLTTDS 2015).
– Nếu di sản chỉ gồm động sản, ghi Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, hoặc Tòa án khác nếu các bên thỏa thuận bằng văn bản.
– Nếu có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài, cần kiểm tra thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh theo quy định sửa đổi.
Xác định đúng tư cách đương sự
Người khởi kiện là người thừa kế có yêu cầu chia. Người bị kiện thường là người đang quản lý, chiếm giữ di sản hoặc người phản đối việc chia. Các đồng thừa kế còn lại cần được liệt kê là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – bỏ sót họ là lỗi phổ biến khiến bản án bị hủy khi xét xử phúc thẩm.
Nêu yêu cầu cụ thể, rõ ràng
Tòa án chỉ giải quyết trong phạm vi yêu cầu khởi kiện. Vì vậy cần ghi rõ: di sản gồm những gì; người thừa kế gồm ai; mong muốn nhận hiện vật hay nhận giá trị; có yêu cầu thanh toán chi phí bảo quản, mai táng hay không (các khoản được ưu tiên thanh toán theo Điều 658 BLDS 2015).
Tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn
– Căn cước/hộ chiếu của người khởi kiện;
– Trích lục khai tử hoặc giấy chứng tử của người để lại di sản;
– Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế: giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, quyết định công nhận nuôi con nuôi, xác nhận thông tin cư trú…;
– Giấy tờ về di sản: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở; sổ tiết kiệm; giấy đăng ký xe; tài liệu về phần vốn góp…;
– Di chúc (nếu có); biên bản họp gia đình, biên bản hòa giải, văn bản xác nhận việc không thỏa thuận được (nếu có);
– Tài liệu chứng minh người khác đang chiếm giữ, quản lý di sản.
Tài liệu nộp kèm là bản sao; khi Tòa án yêu cầu hoặc tại phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ, đương sự cần xuất trình bản chính để đối chiếu.
Thủ tục nộp đơn và giải quyết tại Tòa án
Bước 1: Nộp đơn trực tiếp tại Tòa án, qua dịch vụ bưu chính hoặc gửi trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (Điều 190 BLTTDS 2015).
Bước 2: Tòa án xem xét đơn: Chánh án phân công Thẩm phán xem xét đơn; nếu đơn chưa đủ nội dung sẽ yêu cầu sửa đổi, bổ sung (Điều 191, Điều 193 BLTTDS 2015).
Bước 3: Nộp tạm ứng án phí trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được thông báo và nộp biên lai cho Tòa án; Tòa án thụ lý vụ án kể từ ngày nhận biên lai (Điều 195 BLTTDS 2015).
Bước 4: Chuẩn bị xét xử: thu thập chứng cứ, xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản, tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.
Bước 5: Xét xử sơ thẩm nếu hòa giải không thành. Các bên có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn luật định.
Về án phí, mức án phí sơ thẩm được tính theo giá trị phần di sản mà mỗi đương sự được hưởng theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14. Người thừa kế cũng cần lưu ý thời hiệu yêu cầu chia di sản: 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế (khoản 1 Điều 623 BLDS 2015).
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi 1: Không biết địa chỉ của người bị kiện thì có nộp đơn được không?
Được. Người khởi kiện ghi địa chỉ nơi cư trú cuối cùng đã biết của người bị kiện. Nếu đã ghi đúng địa chỉ mà người bị kiện cố tình giấu địa chỉ, Tòa án vẫn thụ lý và giải quyết theo thủ tục chung.
Câu hỏi 2: Chia di sản tại Tòa án mất bao lâu?
Thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án dân sự thông thường là 04 tháng kể từ ngày thụ lý, có thể gia hạn không quá 02 tháng với vụ án phức tạp (Điều 203 BLTTDS 2015). Trên thực tế, vụ án thừa kế có định giá, thẩm định nhà đất và nhiều đương sự thường kéo dài hơn, đặc biệt khi có kháng cáo.
Câu hỏi 3: Hết thời hiệu chia di sản thì có còn khởi kiện được không?
Hết thời hiệu 30 năm (bất động sản) hoặc 10 năm (động sản), di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản (khoản 1 Điều 623 BLDS 2015). Tuy nhiên, người thừa kế vẫn có thể khởi kiện tranh chấp về quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản chung nếu có căn cứ – cần luật sư đánh giá từng trường hợp cụ thể.
Trên đây là Mẫu Đơn Yêu Cầu Chia Di Sản Thừa Kế cùng hướng dẫn thủ tục nộp đơn tại Tòa án. Một lá đơn được chuẩn bị kỹ ngay từ đầu sẽ giúp vụ án được thụ lý nhanh và bảo vệ tốt nhất quyền lợi của người thừa kế. Nếu bạn cần luật sư soạn đơn, thu thập chứng cứ hoặc tham gia tố tụng bảo vệ quyền lợi trong vụ án chia di sản thừa kế, hãy liên hệ Công ty Luật TVA.
