Bạn có một mảnh đất là di sản của cha mẹ, ông bà để lại nhưng nhiều năm nay vẫn chưa chia? Liệu đến một thời điểm nào đó, bạn sẽ mất quyền yêu cầu chia phần đất này? Đặc biệt, với những trường hợp mở thừa kế từ rất lâu, việc xác định đúng quy định pháp luật áp dụng là yếu tố quyết định bạn còn hay đã hết quyền yêu cầu chia di sản. Vậy khi nào hết quyền yêu cầu chia di sản thừa kế đối với đất? Hãy cùng Công ty Luật TVA tìm hiểu.
Theo quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản thừa kế là bất động sản (bao gồm cả đất đai) là 30 năm, tính từ thời điểm mở thừa kế.
Tuy nhiên, bạn cần lưu ý 2 đối tượng sau:
1. Đối với người Việt Nam trong nước
– Trường hợp mở thừa kế trước ngày 10/9/1990: Theo hướng dẫn tại Công văn 01 của Toà án nhân dân tối cao năm 2018, thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là bất động sản được thực hiện theo quy định tại Điều 36 của Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/HĐTP ngày 19-10-1990 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Cụ thể là: thời hiệu khởi kiện là 30 năm tính từ ngày 10-9-1990 và đã hết hạn vào ngày 10/9/2020.
– Trường hợp mở thừa kế từ ngày 10/09/1990 trở về sau: thời hiệu khởi kiện là 30 năm kể từ ngày người để lại di sản qua đời.
2. Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài
Thực tế đang tồn tại 2 quan điểm khác nhau:
Một là, áp dụng Điều 39 Nghị quyết số 1037/2006/NQ-UBTVQH11 thuộc trường hợp mở thừa kế trước ngày 10/9/1990 thì khoảng thời gian từ ngày 01/7/1996 đến ngày 01/9/2006 không được tính vào gian khởi kiện. Như vậy, sẽ được cộng thêm 10 năm 2 tháng. Nghĩa là bạn có 40 năm 2 tháng, tính từ ngày 10/9/1990 để yêu cầu chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất.
Hai là, không thuộc trường hợp áp dụng các nghị quyết nêu trên( K1 Đ1 phạm vi áp dụng để giải quyết các giao dịch dân sự về nhà ở), thì không được loại trừ khoảng thời gian từ 01/7/1996 đến 01/9/2006. Nên sẽ áp dụng Điều 623 BLDS 2015 thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm kể từ ngày người để lại đất qua đời. Hết 30 năm này, bạn mất quyền khởi kiện chia thừa kế.
3. Các câu hỏi thường gặp:
- Đất được thừa kế nhưng 30 năm chưa chia thì có còn được yêu cầu chia không?
Không thể kết luận chỉ dựa vào việc đã quá 30 năm. Cần xác định thời điểm mở thừa kế và quy định pháp luật áp dụng đối với từng trường hợp.
- Cha mẹ mất trước năm 1990 thì thời hiệu chia thừa kế được tính như thế nào?
Đối với trường hợp mở thừa kế trước ngày 10/9/1990, cần xem xét quy định của pháp luật thừa kế tại thời điểm đó và các văn bản hướng dẫn liên quan để xác định thời điểm bắt đầu và thời hạn yêu cầu chia di sản.
- Đã quá 30 năm nhưng các đồng thừa kế vẫn đang quản lý, sử dụng đất thì có được chia thừa kế không?
Việc đất vẫn đang được các đồng thừa kế quản lý, sử dụng không đồng nghĩa với việc đương nhiên còn thời hiệu. Cần xem xét cụ thể quá trình quản lý, sử dụng và các tình tiết của vụ việc.
- Nếu một người thừa kế ở nước ngoài thì thời hiệu có khác không?
Có thể có những quy định đặc thù cần xem xét, đặc biệt đối với trường hợp mở thừa kế từ trước ngày 10/9/1990. Vì vậy, không nên áp dụng máy móc thời hạn 30 năm mà chưa kiểm tra đầy đủ hồ sơ.
- Hết thời hiệu yêu cầu chia di sản thì có mất luôn quyền đối với đất không?
Đây là vấn đề cần phân biệt giữa quyền yêu cầu chia di sản và các quyền, lợi ích pháp lý khác liên quan đến tài sản. Việc hết thời hiệu không nên được hiểu đơn giản là mọi quyền đối với đất đều đương nhiên chấm dứt.
Mỗi vụ việc thừa kế có loại di sản và quy định pháp luật áp dụng khác nhau, nên việc xác định thời điểm mở thừa kế trong từng trường hợp cũng có sự khác biệt. Vì vậy, đừng vội cho rằng đã hết thời hiệu hoặc vẫn còn quyền yêu cầu chia di sản nếu chưa xác định đúng mốc thời gian.
Hy vọng qua bài viết, Công ty Luật TVA đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về Thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế đối với đất. Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Công ty Luật TVA nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.
