Khi một người mất đi, tài sản lớn nhất mà họ để lại thường là quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, để hợp pháp hóa quyền sử dụng đất của người thừa kế cần thực hiện đúng thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Nếu bỏ qua bước này hoặc để lâu không thực hiện thì gia đình có thể gặp nhiều vấn đề pháp lý phức tạp hơn. Bài viết dưới đây của Công ty Luật TVA sẽ hướng dẫn toàn bộ quy trình thực hiện và đúng quy định pháp luật.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ là yếu tố then chốt để quá trình thực hiện thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất diễn ra suôn sẻ, tránh mất thời gian đi lại bổ sung.
Giấy tờ về nhân thân
– Giấy chứng tử của người để lại di sản (bản sao có chứng thực);
– CMND/CCCD/Hộ chiếu của tất cả người thừa kế (bản sao);
– Giấy tờ chứng minh quan hệ: giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh, giấy chứng nhận nuôi con nuôi,…
Giấy tờ về tài sản
– Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất – bản gốc;
– Di chúc (nếu có) – bản gốc được công chứng hợp pháp;
– Văn bản từ chối nhận di sản được công chứng (nếu có người từ chối).
Thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất theo từng bước
Quy trình gồm 4 bước chính, thực hiện theo thứ tự như sau:
Lưu ý: Đối với trường hợp di sản chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trước hết người nhận thừa kế phải thực hiện thủ tục xin cấp sổ lần đầu (cử đại diện đứng đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đứng tên đại diện trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất )
Bước 1: Khai nhận di sản tại Văn phòng công chứng
Tất cả những người thừa kế mang hồ sơ đến Văn phòng công chứng hoặc Phòng công chứng nơi có đất để yêu cầu khai nhận di sản. Trong trường hợp thừa kế theo pháp luật, tất cả người cùng hàng thừa kế phải cùng ký vào văn bản hoặc cung cấp văn bản từ chối của người không tham gia.
Bước 2: Niêm yết thông báo 15 ngày
Theo Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP, sau khi tiếp nhận hồ sơ, Văn phòng công chứng sẽ gửi văn bản đến UBND xã/phường nơi người mất đăng ký hộ khẩu thường trú cuối cùng để niêm yết thông báo trong 15 ngày làm việc. Đây là thời gian để những người có quyền lợi liên quan có thể phản đối nếu có căn cứ.
Bước 3: Ký và công chứng văn bản khai nhận/phân chia di sản
Sau khi hết thời hạn niêm yết mà không có khiếu nại, các đồng thừa kế ký văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản trước công chứng viên. Văn bản này là căn cứ pháp lý để thực hiện bước tiếp theo.
Bước 4: Đăng ký sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai
Người thừa kế nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai bao gồm: đơn đăng ký biến động, văn bản khai nhận di sản đã công chứng, sổ đỏ gốc và các giấy tờ nhân thân như CCCD/CMND, giấy khai sinh, giấy khai tử của người để lại di sản,… Sau khi nộp phí theo quy định, cơ quan chức năng sẽ cấp Giấy chứng nhận mới đứng tên người thừa kế.
Thời gian và chi phí thực hiện
– Thủ tục tại Văn phòng công chứng (kể cả niêm yết): khoảng 20 – 25 ngày làm việc;
– Thủ tục sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai: 10 – 15 ngày làm việc;
– Tổng thời gian: thông thường 30 – 45 ngày tùy địa phương;
– Phí công chứng: theo biểu phí hiện hành.
Những lưu ý quan trọng khi thực hiện thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất
– Không trì hoãn: Thời hiệu khởi kiện chia di sản bất động sản là 30 năm kể từ ngày mở thừa kế. Tuy nhiên, nên thực hiện sớm để tránh tranh chấp phát sinh theo thời gian.
– Thống nhất giữa các đồng thừa kế: Mọi người cùng hàng thừa kế đều phải tham gia ký hoặc có văn bản từ chối được công chứng. Thiếu một người, thủ tục không thể hoàn thành.
– Đất đang tranh chấp: Không thể làm thủ tục thừa kế khi đất đang có tranh chấp. Cần giải quyết tranh chấp tại UBND hoặc Tòa án trước.
– Di chúc cần kiểm tra kỹ: Nếu di chúc có dấu hiệu không hợp pháp (không đúng hình thức, lập khi mất năng lực hành vi…) thì di sản sẽ được chia theo pháp luật thay vì theo di chúc.
Câu hỏi thường gặp về thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất
Có được làm thủ tục thừa kế khi chưa có sổ đỏ không?
Không. Đất phải có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp lệ đứng tên người mất thì mới đủ điều kiện làm thủ tục thừa kế. Trường hợp đất chưa có sổ, cần hoàn tất thủ tục cấp sổ đỏ trước cho đại diện người thừa kế.
Nếu chỉ có một người thừa kế, có cần đến Văn phòng công chứng không?
Có. Dù chỉ có một người thừa kế, vẫn cần làm thủ tục khai nhận di sản tại Văn phòng công chứng để có văn bản hợp pháp làm cơ sở đăng ký biến động.
Người thừa kế đang ở nước ngoài có làm thủ tục được không?
Được. Người thừa kế ở nước ngoài có thể ủy quyền cho người thân trong nước thực hiện thủ tục thông qua văn bản ủy quyền được hợp pháp hóa lãnh sự tại nước sở tại.
Hy vọng qua bài viết, Công ty Luật TVA đã giúp quý khách hàng hiểu rõ hơn về Thủ Tục Thừa Kế Quyền Sử Dụng Đất. Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Công ty Luật TVA nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết.
