Khi người chết để lại di sản, không phải ai cũng muốn nhận di sản mà mình được hưởng. Người thừa kế có thể lựa chọn từ chối nhận di sản thừa kế. Thông qua bài viết này, Công ty Luật TVA sẽ giúp quý khách nắm rõ thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế theo quy định pháp luật.
Từ chối nhận di sản thừa kế là gì?
Theo khoản 1 Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015, người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
Như vậy, người được hưởng thừa kế theo di chúc hay thừa kế theo pháp luật đều có quyền từ chối nhận di sản.
Điều kiện để từ chối nhận di sản thừa kế
Để việc từ chối nhận di sản có giá trị pháp lý, cần đáp ứng các điều kiện sau:
- Người từ chối phải là người thuộc diện được hưởng di sản theo di chúc hoặc theo quy định của pháp luật.
- Người thừa kế phải tự mình quyết định việc từ chối nhận di sản, không bị ép buộc hoặc đe dọa.
- Người thừa kế không được từ chối nhận di sản nếu việc từ chối nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ, nghĩa vụ cấp dưỡng hoặc các nghĩa vụ tài sản khác.
- Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
- Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản. Nếu di sản được phân chia xong thì tất cả những người thừa kế đã khai nhận phân chia di sản phải thực hiện thủ tục hủy văn bản khai nhận trước đó và tiến hành lại thủ tục khai nhận, phân chia di sản. Lúc này, người muốn khước từ di sản có thể thực hiện việc từ chối nhận di sản.
Thẩm quyền công chứng và chứng thực văn bản từ chối nhận di sản
Người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc có quyền yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản. Đồng thời, theo Điều 5 Nghị định 23/2015/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 Điều 1 Nghị định 280/2025/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền chứng thực văn bản từ chối nhận di sản.
Thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế theo quy định hiện nay
Bước 1: Người muốn từ chối nhận di sản cần chuẩn bị hồ sơ theo quy định tại Điều 60 Luật Công chứng 2024 gồm:
- Dự thảo Văn bản từ chối nhận thừa kế có cam kết không trốn tránh nghĩa vụ;
- Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng, gồm: thẻ căn cước hoặc hộ chiếu hoặc giấy tờ khác để xác định nhân thân của người yêu cầu công chứng theo quy định của pháp luật (bản sao và bản chính)
- Giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản hoặc bản án, quyết định của Tòa án hoặc quyết định khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc xử lý tài sản hoặc giấy tờ thay thế được pháp luật quy định đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng trong trường hợp giao dịch liên quan đến tài sản đó (bản sao và bản chính);
- Di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc (bản chính);
- Giấy chứng tử của người để lại di sản (bản sao chứng thực);
- Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng trong trường hợp thừa kế theo pháp luật và trường hợp người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc theo quy định của Bộ luật Dân sự (bản sao và bản chính).
Bước 2: Tổ chức hành nghề công chứng/Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ kiểm tra giấy tờ trong hồ sơ yêu cầu công chứng/chứng thực, nếu đầy đủ, tại thời điểm công chứng/chứng thực, người từ chối nhận di sản tự nguyện, minh mẫn và nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì thực hiện công chứng/chứng thực.
Bước 3: Người từ chối nhận di sản nhận văn bản đã công chứng và gửi văn bản cho các bên liên quan biết.
Câu hỏi thường gặp
Con có được từ chối nhận di sản thừa kế của cha mẹ không?
Có. Con cái có quyền từ chối nhận di sản nếu đáp ứng các điều kiện theo Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015.
Văn bản từ chối nhận di sản có bắt buộc công chứng không?
Bắt buộc công chứng hoặc chứng thực
Có thể từ chối nhận thừa kế quyền sử dụng đất không?
Có. Người thừa kế hoàn toàn có quyền từ chối nhận phần quyền sử dụng đất mà mình được hưởng.
Hy vọng qua bài viết này, Công ty Luật TVA đã giúp bạn hiểu rõ hơn về “Thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế (Cập nhật mới nhất)” theo quy định pháp luật hiện hành. Đừng ngần ngại hãy liên hệ với Công ty Luật TVA nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc gì cần tư vấn giải quyết tranh chấp hoặc thực hiện thủ tục nhận di sản thừa kế.
