Ngày 30/5, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường đã gửi kiến nghị đến lãnh đạo TP.HCM, đề xuất thay thế thủ tục xin giấy phép xây dựng bằng hình thức đăng ký xây dựng. Nếu được chấp thuận, quy định mới này có thể áp dụng từ ngày 1/7/2025, đánh dấu một bước cải cách mạnh mẽ trong quản lý đô thị.
1. Từ “xin phép” sang “đăng ký”: Thay đổi mang tính bước ngoặt
Theo đề xuất, thay vì thực hiện quy trình xin cấp phép như hiện nay, người dân chỉ cần thực hiện thủ tục đăng ký xây dựng tại UBND phường, xã. Hồ sơ đăng ký sẽ được chuẩn hóa, thống nhất trên toàn thành phố, căn cứ vào lộ giới hẻm và quy định kiến trúc theo quy chế đô thị của TP.HCM.
Đây được xem là một giải pháp tinh giản thủ tục, giúp người dân:
+ Tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính;
+ Rút ngắn quy trình pháp lý khi xây dựng nhà ở riêng lẻ;
+ Đảm bảo tính minh bạch và giám sát trong quá trình xây dựng, hoàn công.
2. Phù hợp với Luật và chủ trương cải cách của Chính phủ
Viện dẫn chứng rằng, theo Luật Xây dựng hiện hành, các công trình nhà ở trong khu vực có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được miễn cấp phép xây dựng. Do đó, việc áp dụng đăng ký xây dựng tại TP.HCM là hoàn toàn khả thi, nếu được ban hành đồng bộ các quy định đi kèm.
Đề xuất cũng hoàn toàn phù hợp với chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ trong Công điện ngày 29/5, yêu cầu Bộ Xây dựng cắt giảm tối thiểu 30% thời gian và chi phí cấp phép xây dựng, đặc biệt đối với:
+ Dự án đã có quy hoạch 1/500;
+ Khu vực có thiết kế đô thị đã phê duyệt.
3. Không buông lỏng quản lý – Vẫn giữ kiểm soát chặt chẽ
TS. Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, khẳng định: Việc bỏ giấy phép không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Các công trình xây dựng vẫn phải tuân thủ nội dung đăng ký, và bị xử lý nghiêm nếu vi phạm theo quy định về trật tự xây dựng.
4. Đề xuất mở rộng thêm tầng nhà riêng lẻ
Bên cạnh cải cách thủ tục, Viện cũng đề xuất điều chỉnh cho phép:
+ Xây thêm một tầng đối với nhà ở riêng lẻ có mặt tiền trên 5,5m và chiều sâu từ 12m trở lên,
+ Nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đặc biệt trong bối cảnh hạ tầng đô thị TP.HCM đang ngày càng hoàn thiện.
5. Tác động đến thị trường bất động sản và nhà đầu tư
Nếu được triển khai, quy định mới sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
+ Rút ngắn thời gian triển khai dự án, đặc biệt với nhà phố, nhà riêng lẻ;
+ Tăng tính linh hoạt cho chủ đầu tư cá nhân và doanh nghiệp;
+ Thúc đẩy giao dịch bất động sản khu vực đô thị hóa mạnh, như khu Đông TP.HCM.
Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả, TP.HCM cần xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu quy hoạch đầy đủ, dễ tra cứu, cùng với quy chế quản lý kiến trúc minh bạch và nhất quán.
Kết luận
Đề xuất bỏ giấy phép xây dựng để chuyển sang cơ chế đăng ký là một bước đi đột phá, giúp giảm gánh nặng thủ tục, đẩy mạnh cải cách hành chính, đồng thời vẫn đảm bảo kiểm soát phát triển đô thị đúng hướng. Nếu được thực thi đồng bộ, đây sẽ là tín hiệu tích cực cho thị trường bất động sản TP.HCM và cả nước trong thời gian tới.
Liên hệ ngay với TVA Lawfirm để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp và kịp thời. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn trong mọi tình huống pháp lý.
